Acute en Chronische Stress

september 15, 2014

Acute en chronische stress

Acute en chronische stress

Vrijdag en in het weekend stond de pers vol met berichten over stress en burn-out. Dan is het tijd voor een beetje nuancering.
We weten het al. Mensen maken in hun leven en in hun werk periodes mee van kortdurende en acute stress. Daar is niets mis mee. Pas als het chronisch wordt kan dit overgaan in een burn-out. Acute, korte stress kan voordelen hebben.

Kleine en acute stressvolle situaties houden ons alert. Vooral in de wereld van de neurowetenschappen wordt veel onderzoek gedaan over de invloed van stress op het brein. En dan ziet men dat er een bepaalde hoeveelheid stress nodig is om efficiënt te blijven.

Stress helpt ons met het uitbouwen van een goed sociaal netwerk.We weten het al lang. Sociale steun is de beste buffer tegen stress. In recent onderzoek toonde men aan dat studenten onder stress actief bezig zijn met het uitbouwen van een goed sociaal netwerk. Dan heeft men vertrouwen en empathie nodig. Zonder stress zouden we eenzame kluizenaars worden.

Langdurige, chronische stress is vaak aanleiding tot een burn-out. Dat weten we. Maar korte stress stimuleert de vecht- en vluchtreactie in ons lichaam en zet ons immuunsysteem op scherp. Dat hebben we nodig om in leven te blijven, zelfs  na de doorgemaakte stress.

Mihaly Csikszentmihalyi is de vader van het begrip flow. Deadlines, moeten samen werken in team, een zekere taakspanning houden ons in flow. Dan zijn we optimaal bezig in het leven. Dat stimuleert ons brein om dopamine af te geven. Deze stof is niet het veel gezochte gelukshormoon maar wel een belofte van geluk. Onder invloed van dopamine gaan we aan het werk om een interessant leven uit te bouwen. En dat is een sterke stimulans. Kijk maar eens hoe de reclamewereld. Daar speelt men daarop optimaal in. Ze beloven niet het geluk, wel de reis naar het geluk met enorme kortingen, spaarzegels, tijdsdruk, gratis supplementen als je snel reageert. Ze induceren als het ware een zekere hoeveelheid stress zodat de arme klant niets anders meer kan dan zijn creditkaart boven halen.

Stress traint ons werkgeheugen Wanneer we ons werkgeheugen volsteken met taken die we onmiddellijk moeten doen, dan hebben we geen aandacht voor andere bedreigingen. Ons werkgeheugen zit zo vol dat we het piekeren achterwege laten. En dat verhoogt dan weer onze veerkracht. Dus een beetje stress af en toe voorkomt erger.

Chronische stress is echter de weg naar burn-out. Dan neemt de stress toe.  Herstel en ontspanning komen er niet. De momenten van rust zijn te kort en de stress stapelt zich geleidelijk aan op.

Dat kun je vergelijken met de metafoor van de kikker in de pan.  Je kent dat verhaal wel. Gooi je een kikker in een pot met kokend water, dan springt hij er meteen uit. Als je de kikker echter in een pot met lauw water zet en je verhoogt de temperatuur langzaam, met tussenpauzes van 3 graden, dan merkt die kikker dat niet en blijft hij gewoon zitten. Zo breng je hem aan de kook. Voor de dierenvrienden onder ons, het is maar een metafoor om aan te tonen dat kleine verschillen niet opgemerkt worden. Niet door de kikker en niet door mensen. Mensen merken niet op dat de stress langzaam toeneemt. Na een weekend zijn ze weer fit, maar de zondagavond begint de onrust weer en na enkele dagen zitten ze weer in het stresspatroon. Meestal is men niet bewust van de steeds maar toenemende stress en aanvankelijk functioneer je heel goed.  Maar de energiereserves worden al aangesproken. Geleidelijk ontstaan er zware problemen.

En zo rolt men, soms na jaren, in een burn-out.  De energievoorraden zijn uitgeput. En je kent het al. In België voorziet men te weinig energie in de winter en dan zal men doodleuk een aantal mensen afsluiten van het elektriciteitsnet. Geen telefoon, geen verwarming, geen warm eten…Op een gelijkaardige manier koppelt ook ons lichaam bepaalde functies af.

Zie http://www.stressmanagement.be/open trainingen

(c) Different BVBA

Advertenties