Gouden tips voor je brein

november 29, 2016

Hoe kun je de aanmaak van nieuwe hersencellen stimuleren?

De productie van nieuwe hersencellen – neuronen – stopt nooit bij de mens.  Dat heet ‘neurogenese’. Het meest opwindende deel van ons brein als het gaat om neurogenese is de hippocampus. Een structuur midden in de hersenen. De hippocampus  is belangrijk is voor het leren, het geheugen, en de emoties. Men neemt aan dat wij mensen alle neuronen waarmee we zijn geboren uitwisselen voor nieuwe neuronen. En deze nieuwe neuronen blijven ook nieuwe verbindingen te vormen met andere hersencellen.

We blijven dus leren, als het are tot de laatste dag.

  1. Vermijd routine. Ons brein heeft verandering nodig. Door routine te vermijden ontwikkelen we nieuwe neuronen. Ons brein is dus goed gewapend om de snelle verandering in deze VUCA wereld aan te kunnen. Maar dan moeten we regelmatig nieuwe activiteiten ontwikkelen zoals een taal leren, op reis gaan, misschien eens van job veranderen…
  2. Bombardeer echter je brein niet met teveel informatie. Want dan is de snelheid van aanmaak van verbindingen en nieuwe neuronen niet hoog genoeg en dan ontstaat angst. Dus vermijd onnodige smalltalk en futiele details. Volg de actualiteit maar kijk geen 10 maal per dag, volg je e-mail maar één keer per dag en zorg voor afwisseling en kleur.
  3. Beweeg! Een zittend leven is moordend, letterlijk en figuurlijk. Je wordt er dommer van. Beweging heeft een directe correlatie met de aanmaak van nieuwe neuronen. Sus toch de 10000 stappen per dag
  4. Zorg voor goede sociale contacten en een rijk sociaal leven. Sommige stofjes in het brein worden dan aangemaakt. Oxytocine en dopamine. En dat is goed voor de aanmaak van nieuwe hersencellen.
  5. Vermijd medicatie zoals slaapmiddelen en cortisol, indien niet echt nodig.
  6. Tegenwoordig is er veel aandacht voor het microbioom, ons tweede brein. Men denkt dat de microben in ons darmstelsel communiceren met ons brein. We verzorgen dus best ons voedsel. Rijk aan omega 3 vetten en vezels en zo weinig mogelijk antibiotica. Dat domein van onderzoek staat in zijn kinderschoenen maar in ons taalgebied hebben we wereldbefaamde onderzoekers.

    (c) Different BVBA Congres: How to survive in a VUCA world with your brain in mind
    20/04/2017 http://www.stressmanagement.be

Advertenties

MINDSET

oktober 12, 2016

Waarom willen we gelijk halen, ook al hebben we ongelijk? Want we weten dat verschillende mensen verschillende overtuigingen hebben. Veel mensen zouden liever sterven dan van overtuiging te veranderen. Kijk maar eens naar het politiek gekibbel op dit moment.

Mensen willen wel veranderen maar niet veranderd worden. Het antwoord ligt in ons brein. Een goed brein met veel cognitieve reserve bouw je maar uit samen met een onderzoekende mindset.  Ben je nieuwsgierig, geniet je van nieuwe informatie en kennis.?  Wil je een onderzoek tot een goed einde brengen zonder je te  laten hinderen door belemmerende overtuigingen?  Beschouwde je je als een zwakkeling omdat je van idee verandert?  Heeft  verkeerd zijn iets met slecht of goed te maken, of durf je daar eerlijk voor uit te komen?

Een voorbeeld van dergelijke mindset vinden we ook bij Galilei terug. Galilei beweerde dat de aarde om de zon heen draaide en niet omgekeerd. En dat kwam niet overeen met de opvatting van de toenmalige kerk.  In oktober 1632 werd Galilei opgeroepen om te verschijnen voor de kerkelijke rechtbank in Rome om zich te verantwoorden. Hij werd bedreigd en onder huisarrest geplaatst.  Uiteindelijk is het voor Galilei goed afgelopen. Maar ook hij heeft moeten betalen voor zijn verlangen om de waarheid te kennen.

Toch is dergelijk verlangen een kenmerk van een gezond brein. Zo bouw je cognitieve reserve op.

Indien we  als individuen en als samenleving vooruit willen komen hebben we  een beter inzicht in onze mindset nodig. Dus niet zozeer kennis van retoriek of economie, maar inzicht in onze gevoelens en vooroordelen. Kijk naar de politiek en kijk eens wat overheerst. Is dat inzicht en kennis of zijn het eerder vooroordelen en emoties? Zie je daar een mentaliteit van onderzoeker, nieuwsgierigheid  en een open geest?  Wil men toegeven als men  eens verkeerd is?

Een onderzoekende mindset is steeds op zoek naar nieuwe feiten. En feiten die niet door vooroordelen worden gevormd. Dan zal ons gevoel van geluk, efficiëntie en collegialiteit toenemen. Dan zullen we het aantal burn-outs zien dalen.

Bovenstaande is een voorbeeld  van zogenaamde “motivated reasoning”.  Motivated reasoning is de onbewuste neiging van mensen om nieuwe informatie te doen passen bij een doel dat men wil bereiken. Afwijkende resultaten zullen dan wel slecht zijn of voortkomen uit niet goed opgezette studies, denken ze.

Ik zie soms in trainingen dat mensen in weerstand gaan wanneer we als trainer onze mening durven zeggen. Want soms klopt dat niet met hun bestaande vooroordelen. Die weerstand komt dan voort van de “motivated reasoning”.

Het is juist een kenmerk van een open, verkennende en leergierige geest open te staan voor alle nieuwe argumenten en daaruit een eigen  mening te distilleren.  Dus “motivated reasoning”  verklaart soms onzinnige waarneming. Onze emotie, ons doel verklaart onze waarneming, ten koste van de objectiviteit. En daar speelt het brein weer een cruciale rol.

Een mindset waarin  bezorgdheid en onderzoek primeert speelt een grote rol. Deze mindset wordt gevormd door een aantal chemische producten die in ons brein worden aangemaakt: oxytocine, serotonine, dopamine, endorfine. We zullen het daar nog over hebben. En op 20/04/2017 kun je er alles over vernemen op het congres in Gent.

(c) DIFFERENT BVBA


Het reptiel in ons

oktober 1, 2015

In feite is er niets mis met het verschijnsel stress. Korte periodes van stress hebben een positieve functie. Dan passen we ons aan aan veranderende omstandigheden. Stress is een normale, fysiologische reactie van het lichaam. Bij gevaar zorgen deze veranderingen ervoor dat je kunt vechten of vluchten of je heel stil houden. Een roofdier of een andere vijand wordt zo van antwoord gediend. Dit is een normale reactie, gestuurd door ons oerbrein. En we leren van elke bedreigende situatie, een volgende keer zijn we beter voorbereid. Was mich nicht umbringt, macht mich stärker ( Nietzsche).
Stress helpt ons efficiënt te zijn in een wereld vol met nieuwe prikkels.

Reptielen hebben een brein zo groot als een uit de kluiten gewassen walnoot. En toch overleven ze al miljoenen jaren. Die walnoot is dus blijkbaar in staat een lichaam dat in de oertijd duizenden kilo’s woog op een meesterlijke wijze te besturen. Een reptiel wordt volledig door de autonome hersenen en het instinct geleid. Een meesterlijk concept. En hun brein is de oorsprong van onze moderne hersenen. Mensen en misschien bepaalde primaten hebben een tweede en een derde laag ontwikkeld in het brein. Daar worden prikkels gewikt en gewogen, gesorteerd of opgeslagen. Sommige prikkels krijgen later nog een reactie, andere hoeven geen reactie en sommige moeten direct beantwoord worden. Die selectie gebeurt in ons moderne brein.

Er is nog een laag tussen het moderne mensenbrein en het reptielenbrein en dat heet dan het limbisch systeem. En daarin zitten de amygdala die veel van ons emotioneel leven regelen. Reptielen zonder limbisch systeem hebben geen emoties. Ze overleven gewoon en planten zich voort. Ze kijken met glazen ogen naar de wereld.

Samen met het limbisch systeem en de amygdala komt er ook nog een emotioneel en instinctief leven.
Met behulp van het mensenbrein bestaat er naast angst, agressie en woede en seksuele drift ook loyaliteit, flexibiliteit, en een vorm van gevend gedrag en positivisme. Ons mensenbrein is het antwoord op de impulsiviteit en de agressie of angst van in de oertijd. We hebben ons als mens goed aangepast. We hebben als mens het palet van gevoelens uitgebreid.

Op CT Scans zien we de menselijke hersenen die zorgen voor denken, logica en allerlei abstracte begrippen zoals algebra, driehoeksmeetkunde en dergelijke. Als dat deel van het brein niet goed werkt ontstaan allerlei problemen. En dat is wat er gebeurt bij langdurige chronische stress.

Dus korte stress waarna we recuperatietijd krijgen kan eigenlijk niet zo veel kwaad. En korte stress zet aan tot groei, verandering en vernieuwing. Maar langdurige onafgebroken stress zonder voldoende recuperatiemogelijkheid vormt wel een probleem. Dan komt agressie, angst en impulsiviteit op de voorgrond.

De moderne hersenen die typisch zijn voor mensen hebben zich gedurende onze evolutie razendsnel ontwikkeld.

Maar de omgeving is sneller veranderd en zo worden we bloot gesteld aan te veel prikkels. Door te veel prikkels zijn deze hersenen niet meer in staat controle uit te oefenen op de andere delen van de hersenen. Men zou kunnen zeggen dat in zware stormen de schipper niet meer in staat is zijn schip te besturen.

En dan nemen de reptielhersenen het roer van het schip over. Dat kan soms goed verlopen, maar er gaat veel energie verloren en deze reptielhersenen kunnen ons soms in moeilijke situaties brengen met impulsiviteit en emotionele instabiliteit.

Dit gebeurt wanneer de stress chronisch wordt. Of wanneer we niet genoeg recuperatietijd hebben. In zo’n tijd leven we nu. Alles evolueert razendsnel. Onze hersenen kunnen niet meer volgen. We geraken nooit meer echt ontspannen. En dan komen de symptomen van chronische stress, chronische vermoeidheid, burn-out en bore-out te voorschijn. Dan wordt stress een negatief fenomeen.

Meer info, zie http://www.stressmanagement.be

(c) Different BVBA


Stress als vriend

augustus 30, 2015

Dag allemaal,

De laatste tijd zijn er weer heel wat berichten die de nadruk leggen op de positieve kant van stress. Natuurlijk kan stress heel vervelend zijn met ziekten, burn-out en depressie tot gevolg.

Maar toch horen we ook geluiden dat de aanpak belangrijk is en het denken. Dat zou veel uitmaken.

Een inspirerende wetenschapper is de Amerikaanse Kelly McGonical die recent in de beroemde TED talk een professionele confessie deed.
KellySpeaking
Voor deze getuigenis, klik hier. 

Wij  nemen ons voor met deze gegevens rekening te houden in onze nieuwe training op http://www.stressmanagement.be

En we nemen dan ook enkele gegevens mee uit de hersenwetenschappen.

Boeiend toch.

Hopelijk tot binnenkort

Luc


Office Stress

september 4, 2008